The Phnom Penh Post Search

Search form




Logo of Phnom Penh Post newspaper Phnom Penh Post - ក្រុម​ព្រះសុរិយា បង្ហាញ​ទិន្ន​ន័យ​ស្រាវជ្រា​វ​​ពី​មរតកភាពយន្ត និងចម្រៀង​​ខ្មែរ ក្នុង​សម័យ​យុគ​មាស មាន​ចម្រៀង​ ​៥ ៥២០ បទ និង​​សិល្បករ-សិល្បការិនី​ ៧២ រូប​​​

ក្រុម​ព្រះសុរិយា បង្ហាញ​ទិន្ន​ន័យ​ស្រាវជ្រា​វ​​ពី​មរតកភាពយន្ត និងចម្រៀង​​ខ្មែរ ក្នុង​សម័យ​យុគ​មាស មាន​ចម្រៀង​ ​៥ ៥២០ បទ និង​​សិល្បករ-សិល្បការិនី​ ៧២ រូប​​​

Content image - Phnom Penh Post
មរតក​វប្បធម៌សិល្បៈ​ភាព​យន្តនាយុគ​​សម័យ​​​​​​​​​មាស៕ រូបថត ក្រុមព្រះសុរិយា​

ក្រុម​ព្រះសុរិយា បង្ហាញ​ទិន្ន​ន័យ​ស្រាវជ្រា​វ​​ពី​មរតកភាពយន្ត និងចម្រៀង​​ខ្មែរ ក្នុង​សម័យ​យុគ​មាស មាន​ចម្រៀង​ ​៥ ៥២០ បទ និង​​សិល្បករ-សិល្បការិនី​ ៧២ រូប​​​

ភ្នំពេញៈ ដោយ​​​​សារ​តែ​មាន​​ក្តី​ស្រឡាញ់​​ខ្លាំង​លើ​​​​មរតក​វប្បធម៌សិល្បៈ​ភាព​យន្ត និង​​​ចម្រៀង​ខ្មែរ នា​យុគ​​សម័យ​​​​​​​​​មាស​ ​​មុន​​​​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​នោះ នាពេល​ថ្មីៗនេះ ក្រុម​ព្រះ​សុរិយា បាន​បង្ហើប​ឱ្យ​​​ដឹង​ពី​ទិន្ន​ន័យ​​នៃ​​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវរបស់​ខ្លួនក្នុង​​រយៈ​ពេល​ ១២ ឆ្នាំ​ ដោយ​មានបទ​ចម្រៀង ៥ ៥២០ បទ និង​សិល្បករ-សិល្បការិនី មាន​សរុប​ចំនួន​ ៧២ រូប និង ១០ វង់តន្រ្តី ជាចម្រុះតន្រ្តីបុរាណសម័យខ្មែរ។

នេះ​តាម​ការ​​បង្ហើប​​ពី​គេហ​ទំព័រ​ផ្លូវ​ការ​នៃ​​ក្រុមព្រះសុរិយា បាន​ឱ្យ​ដឹង​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី ១៧ ខែ ​កក្កដា ឆ្នាំ​ ២០២២ ដែលជាថ្ងៃ​ខួប​គម្រប់​ ១២ ឆ្នាំ នៃ​​ការ​​បង្កើត​​ក្រុម​​ព្រះសុរិយា​។​

គេហ​ទំព័រ​ផ្លូវ​ការ​នៃ​​ក្រុមព្រះសុរិយា បាន​​បង្ហើរ​សារ​ថា៖ «ចម្រៀង​សម័យ​យុគ​មាស​ចំនួន​ ៥ ៥២០ ​បទ កំពុង​តម្កល់​​រក្សាទុក​នៅក្នុ​ងបណ្ណាសារ​ក្រុមព្រះសុរិយា។ ក្នុង​រយៈពេល​ ១២ ឆ្នាំ ក្នុង​បេសកកម្ម​ស្រាវជ្រាវ​ មរតក​ភាព​យន្ត​ និង​​ចម្រៀងខ្មែរ​ក្នុងសម័យយុគ​មាស ក្រុម​ព្រះសុរិយា បានប្រមូល ​និងរក្សាទុក​នូវ​ចម្រៀងខ្មែរ​ចំនួន ៥ ៥២០ បទ​ ដោយ​​បាន​មកពីប្រភព​សំខាន់ ៤ គឺ​ពី​ក្នុង​រ៉ូឡូ ពី​ក្នុង​ថាស​​ចម្រៀង​តូច​ និងធំ ក្នុង​កាសែត ​និង​ក្នុងហ្វីល​ខ្សែ​ភាព​យន្ត»។

ប្រភព​ខាង​លើ​បន្ត​ថា​៖ «ដោយ​ក្រុមការងារ​នៃក្រុមព្រះសុរិយា បានជួសជុល ​និង​ចម្លង​រក្សា​ទុក​ជា​ហ្វាល់​​ឌីជីថល ​យ៉ាង​ត្រឹមត្រូវ​។ ​ចម្រៀង​​ដែលក្រុម​ព្រះសុរិយា ខិតខំ​ស្រាវជ្រាវ​ប្រមូលបាន​ទាំងនោះ ​គឺ​ពី​ឆ្នាំ ១៩៥៥​ រហូត​​មកទល់​​នឹងថ្ងៃ ១៧​ ខែ មេសា ​ឆ្នាំ ១៩៧៥។ ទាំង​នេះ​​សុទ្ធសឹងតែ​​ជាសំនៀង​របស់​សិល្បករ ​សិល្ប​​ការិនីខ្មែរ​ ក្នុងសម័យយុគមាស មាន​សរុប​ចំនួន​ ៧២ រូប និង១០ វង់តន្រ្តី ​ជា​ចម្រុះ​តន្រ្តី​បុរាណ​​សម័យខ្មែរ​ តួយ៉ាងដូចជា ចម្រៀង​មនោសញ្ចេតនា​ស្នេហា ចម្រៀង​សមិទ្ធ​ផល​សង្គម ​ចម្រៀង​​ស្នេហាជាតិ ចម្រៀងយុវជន ចម្រៀង​ភ្លេងការ ចម្រៀង​មហោរី ចម្រៀង​ប្រជា​ប្រិយ​ ចម្រៀង​រាំ​​​កម្សាន្ត​គ្រប់​​ចង្វាក់​ ចម្រៀង​កុមារ ចម្រៀង​ភាពយន្ត​ ចម្រៀង​ក្នុងល្ខោននិយាយ​ជាដើម»។

លោក យាង វណ្ឌី ប្រធាន​ក្រុមព្រះសុរិយា បញ្ជាក់​ឱ្យ​ដឹង​ថា៖ «ចំពោះ​សិល្បករ-សិល្បការិនីចំនួន ៧២ រូប ដែល​ក្រុម​យើង​បាន​ស្រាវជ្រាវ​នោះគឺ​យើង​ទទួល​បាន​ទិន្នន័យ​តាម​រយៈ​សំណៅ​ឯកសារ​ទាំង​ឡាយ​ដូច​បានរៀបរាប់​រួចមកហើយនោះ ទាំង​វិស័យ​ចម្រៀង និង​ភាព​យន្ត​។ សម្រាប់​​​អ្នក​សិល្បៈ​​ភាព​យន្ត​ ដែល​យើងបានជួប​ នាពេល​បច្ចុប្បន្ន​គឺ​នៅ​មានចំនួន​តិច​តួច​តែ​ប៉ុណ្ណោះ រួម​មាន​លោកស្រី ឌី សាវេត លោកស្រី វីរៈ តារា លោកស្រី ដួង តារា ហៅ​ ណុប ណែម ​និង​​លោកស្រី សាក់ ស៊ីស្បោង ជាដើម។ ចំណែក​បទចម្រៀង​វិញ ​ក្នុងចំណោម​ចម្រៀងទាំងអស់ មាន​ចម្រៀង​ចំនួន ១០ ភាគ​រយ ជាចម្រៀង​ដ៏កម្រ​ ដែលមហាជន​មិន​ដែល​បាន​ឮ​ជាង​ ៤០ ​ឆ្នាំ មក​ហើយ»។

លោក យាង វណ្ឌី បន្ត​ថា៖ «ក្រៅ​ពី​នេះ ពួកគាត់​បានទទួល​មរណភាព​ កាល​សម័យ​ខ្មែរ​ក្រហម និង​មាន​មួយ​ចំនួន​ទៀត​ផង​ដែរ នៅ​រស់រាន​មានជីវិត​គឺ​​ទាំងជាអ្នក​​សិល្បៈចម្រៀង និង​តារា​ភាព​យន្ត ពេល​​យើង​បានជួប​ផ្ទាល់ ហើយសុំ ធ្វើសម្ភាសនោះ គឺ​ត្រូវ​បាន​ពួកគាត់​​​បដិសេធ​មិន​ប្រាប់​ពី​ហេតុ​ផល​​ និង​ចង់​ចេញ​មុខ​ ហើយ​កាល​ដែល​ពួកគាត់​បដិសេធនេះ ត្រូវ​យើង​គិត​ថា ទំនង​ជា​អាច​បណ្តាល​​មក​ពី​ពួក​គាត់​​មិន​ចង់​នឹក​ឃើញ​នូវ​រឿង​រ៉ាវ​ពី​អតីតកាល​ ដែល​​មាន​ភាព​ជូរ​ចត់​ បាន​ដិត​ជាប់​ក្នុង​​​អារម្មណ៍​​ពួកគាត់​កាល​ពី​សម័យ​ខ្មែរ​ក្រហម​»។​​

Content image - Phnom Penh Post
ចម្រៀង​សម័យ​យុគ​មាស​ ​តម្កល់​​រក្សាទុក​នៅក្នុ​ងបណ្ណាសារ​ក្រុមព្រះសុរិយា៕ រូបថត ក្រុមព្រះសុរិយា

សម្រាប់​​ក្រុម​ព្រះសុរិយា មាន​បេសកកម្មស្រាវជ្រាវ ​ភាពយន្ត ​ចម្រៀង និង​ប្រវត្តិ​នៃ​ឥស្សរជន​ជាន់​ខ្ពស់​​ខ្មែរ​ ព្រម​ទាំង​​ព្រះ​រាជវង្សានុវង្សខ្មែរ មុនរបបខ្មែរក្រហម ​ដោយ​មាន​សមាជិក​អចិន្រ្តៃយ៍​នៃ​ក្រុម​លោក យាង វណ្ឌី ជា​ប្រធាន​ក្រុម និង​លោក វីរៈ វ៉ារ៉ានី ជា​អនុ​ប្រធាន​​​ក្រុមព្រះសុរិយា និងជា​អ្នក​សរសេរ​អត្ថ​បទ​​បរិយាយ​ រួម​ទាំង​ក្រុម​ការ​ងារ​ចំនួន​ ៤-៥ នាក់​ទៀត បាន​​​បន្ត​ការងារ​ស្រាវជ្រាវ​របស់​ខ្លួន​អស់​រយៈ​​ពេល​ ១២ ឆ្នាំ មក​ហើយ ​​​ដោយ​បាន​ប្រើ​ប្រាស់​​ថវិកា​ផ្ទាល់ខ្លួន និង​មាន​ការ​ជួយឧបត្ថម្ភ​ពី​សប្បុ​រស​ជន ​ដែល​មាន​ទឹកចិត្ត​ស្រឡាញ់វិស័យ​សិល្បៈ​​វប្បធម៌​​។

លោក យាង វណ្ឌី បង្ហើបឱ្យ​ដឹង​ពី​ប្រវត្តិ​ដើម​ទង​នៃ​ការ​បង្កើត​ជា​ក្រុម​ព្រះសុរិយា​ថា៖ «​ចំពោះ​​​​​បេក​ស​កកម្ម​នេះ កាល​ដំបូង​ឡើយ បាន​កកើត​ឡើង​​ដោយ​លោក វីរៈ វ៉ារ៉ានី និង​ក្រុម​ការ​ងារ​គាត់​មាន​ ៤-៥ នាក់ នៅ​ឆ្នាំ​ ២០១០ ហើយ​ខ្ញុំ​បាន​ចូល​រួមជាមួយ​ពួកគាត់ ​នៅ​ឆ្នាំ​ ២០១៣ ក្រោយ​ពី​ខ្ញុំ​បានជួប​ក្រុម​គាត់​​​នៅ​សាលា​ហ្ស៊ាមែន ហើយ​នៅ​ឆ្នាំ​ដដែល​នេះ យើង​បាន​រៀបចំ​ព្រឹត្តិការណ៍ធំ​មួយ បង្ហាញ​ពី​បេក​​ស​​កកម្ម​នៃក្រុមព្រះ​សុរិយា ខណៈ​​ដើម​ឆ្នាំ​ ២០១៤ ក្រុម​យើង​បាន​រក​ឃើញ​ដុំ​ហ្វ៊ីល​ចំនួន​ ៧ ដុំ ខេត្ត​​​កំពង់​ចាម​ ហើយ​យើងបាន​ទៅ​ទិញ​ហ្វ៊ីល​ទាំង​នោះ​មក​ធ្វើ​ការ​រក្សា​ទុក​»។

លោក​​​បាន​បន្ថែម​ថា៖​ «ក្រោយ​មក​ទៀត យើង​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​ពី​មិត្ត​ បង្ហើប​ប្រាប់​ថា សំណៅ​ឯ​ក​សារ​​​ស្តី​​សិល្បៈ​ខ្មែរ​ នាសម័យ​កាល​មុន​​ឆ្នាំ​ ១៩៧៥ ក៏​មាន​ច្រើនដែ​រ នៅ​ប្រទេស​ថៃ​។ ​ក្រោយពី​​ឮ​ដំណឹង​​នេះ ពួក​​យើង​ក៏​​ចេញ​ទៅ​ប្រទេសថៃ​ ​ដើម្បី​តាម​រក​ទិញ​ដុំ​ហ្វ៊ីល​​មួយ​ចំនួន ទៅ​​​តាម​លទ្ធភា​ព​​​របស់​ក្រុម​យើ​ង​»។

លោក​ក៏បាន​​លើក​ឡើង​ដែរថា ទោះបីជា​ពេល​នេះ ក្រុម​ព្រះសុរិយា ​បង្ហាញ​ទិន្នន័យ​នៃ​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​​រប​ស់​​ខ្លួន ដែលមាន​ចំនួន​បទ​ចម្រៀង ៥ ៥២០ បទ និង​សិល្បករ-សិល្បការិនីចំនួន​ ៧២ រូប នៅ​ក្នុង​​សម័យ​​​​​​យុគ​​មាស​ ​​ចន្លោះ​ឆ្នាំ ១៩៥៥-ឆ្នាំ​ ១៩៧៥ មិន​មែន​​មាន​ន័យ​ថា បញ្ឈប់​បេសកកម្ម​របស់​ក្រុម​នោះ​​ឡើយ​។

លោក យាង វណ្ឌី​ ប្រាប់​ថា៖ «ដោយ​​សារ​រយៈពេល​ប៉ុន្មានឆ្នាំ​ក្នុងពេលវិបត្តិ​កូវីដ​ នៅ​ឡើយ​ទេ​។ ព្រោះ​ហេតុ​ផល យើងគឺ​ជា​ក្រុម​យុវជន​ស្រាវជ្រាវ​លក្ខណៈ​​ឯក​ជន​មួយ មិន​ទាន់​​មាន​​ការជួយ​ឧប​​ត្ថ​ម្ភ​​ទាំង​ផ្នែក​ធានា​រ៉ាប់​រង​អាយុជីវិត ទាំង​ផ្នែក​ថវិកា ដូច្នេះ​យើង​ត្រូវ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​​ឱ្យ​​​បាន​​ខ្ពស់​​​ទៅ​លើ​​​ក​ត្តា​សុខភាព​ជា​ចម្បង​ ចាំ​ពេល​ស្ថាន​ភាព​ធូរ​ស្បើយ​​​ខ្លាំង និង​ទទួល​បាន​ជំនួយ​​​ពី​ក្រុម​សប្បុ​រស​ជន​ ដែល​តែង​តែ​បានជួយ​​បរិច្ចាគ​តាម​គណនីយ្យ​ធនាគារ​ ABA, Wing និង ACLEDA ដែល​មាន​នៅ​ក្នុង Channel YouTube របស់​យើង​ តាម​​​សទ្ធា​ចិត្ត​​​ជ្រះ​ថ្លា​ បូកសរុប​​​ប្រចាំ​ខែ ​ចាប់​ពី ១ ដុល្លារ ឡើង​​ទៅ​ ឬ​ចាប់​ពី ​១ ០០០ រៀល ឡើង​ទៅ​នោះ។ បេសកកម្ម​របស់​យើង​គឺ​នៅ​តែ​បន្ត​ការ​ស្រាវជ្រាវ​ដដែល»។​​

បើ​តាម​ស្តាប់​ការ​រៀបរាប់​នោះ ពិតជា​​មាន​សេចក្តី​ត្រេកអរណាស់ ប្រសិន​បើ​ក្រុម​ព្រះ​សុរិយា មាន​ការ​ជួយ​ជ្រោមជ្រែង​ពីសំណាក់​ក្រុម​ហ៊ុនឯក​ជន​ ឬ​ពី​សំណាក់​​ក្រសួង​វប្បធម៌ និង​វិចិត្រសិល្បៈ​ ​បំពេញ​នូវ​កង្វះ​ខាត​​របស់​ក្រុម​នោះ​ ដើម្បីលើក​ទឹក​ចិត្ត​ក្រុម​ខ្លួន​បន្ត​ការ​ងារ​ទៅ​មុខ​ដោយ​រលូន​។

លោក ​លោក យាង វណ្ឌី បញ្ជាក់​ថា៖ «ប្រសិន​បើ​ ក្រុមព្រះ​សរិយា មាន​ការ​គាំទ្រទទួល​ស្គាល់​ពី​តម្លៃ​ការ​ងារ​ស្រាវជ្រាវ​ ដើម្បី​រក្សា​នូវ​មរត​កសិល្បៈ​ចម្រៀង និង​ភាព​យន្ត នា​យុគ​សម័យមាស​នេះ ហើយ​មាន​​ជួយ​ឧបត្ថម្ភ​ពី​បណ្តាក្រុម​ហ៊ុន​ឯកជន​ ឬ​ខាង​ក្រសួង​វប្បធម៌ និង​វិចិត្រ​សិល្បៈ នោះ​យើង​ពិតជា​ត្រេកអរ​ក្រៃលែង និង​រីក​រាយ​ក្នុង​ការ​បន្ត​ការ​ងារ​នេះ​ ទៅ​មុខឱ្យ​បាន​រលូន​ល្អ​ជាក់ជាមិន​ខានឡើយ​»។​​

គួរ​រំឭក​ដែរ​ថា កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​ ១៦ ខែ​ កក្កដា ឆ្នាំ​ ២០២២ នេះ ក្រុម​ព្រះសុរិយា បាន​បង្ហាញ​ពី​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​​ឃើញ​​ចម្រៀង​ក្នុងខ្សែភាពយន្ត​ចំនួន ៤៥ បទ បកស្រាយ​ដោយរាជិនីសំឡេងមាស ​រស់ សេរី​សុទ្ធា ដែល​បាន​បាត់ស្រមោលសូន្យឈឹងកន្លងមក​។

លោក វីរៈ វ៉ារ៉ានី ជា​អនុ​ប្រធាន​​​ក្រុមព្រះសុរិយា ​បាន​បង្ហើប​ឱ្យ​ដឹង​ថា៖​ «សព្វថ្ងៃ​មរតក​ចម្រៀងរបស់​លោកស្រី រស់ សេរីសុទ្ធា ​នៅសេសសល់​មិនតិច​ជាង​ ១ ៥០០ បទ​នោះ​ទេ ដោយ​ចម្រៀងទាំងនោះ​បាន​បម្រើ​អារម្មណ៍​មហា​ប្រិយមិត្តទាំងក្មេង​ទាំងចាស់ ​ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ​ហើយ​ក៏​មាន​សិល្បករ​មួយចំនួន​ និង​​ផលិត​កម្ម​ចម្រៀង​មួយ​ចំនួន​ធំ​បាន​យក​​ចម្រៀង​របស់​លោកស្រី​ទៅ​ផលិត​ឡើង​វិញជាហូរហែ។ ក្នុង​​ដំណើរស្រាវជ្រាវ​របស់ក្រុមព្រះសុរិយា បានរកឃើញ​ចម្រៀង​ក្នុងភាព​យន្តចំនួន​ ៤៥ បទ ជា​សំនៀង​របស់លោកស្រី ត្រូវបានបាត់បង់​ មិនឃើញ​មាននៅសេសសល់​ឡើយ»។

លោក​បន្ត​ថា បទ​ចម្រៀង​ទាំង ៤៥ បទ​នេះ ​ក្រុមព្រះសុរិយា បានរក​ឃើញជា​សំណល់​អត្ថបទ និង​តាម​រយៈ​ការចងចាំ​របស់​មហាប្រិយមិត្ត​ តួយ៉ាងដូចជាបទ​ «បក្សីចាកមេឃ» ​បញ្ចូល​ក្នុង​ខ្សែ​ភាព​យន្ត​រឿង« បក្សីចាកមេឃ» ឆ្នាំ ១៩៦៨ បទ«ទំនួញព្រះនាងព្រះពាយផាត់» បញ្ចូល​ក្នុងខ្សែភាព​យន្តរឿង​ «ឆន្ទ​មឿង» បទ «ដាវរឿង​ដាវរោយ»​ បញ្ចូល​ក្នុងខ្សែភាពយន្តរឿង «ដាវរឿងដាវរោយ» បទ «ទំនួញ​កេ​ស​របទុម» បញ្ចូល​ក្នុងខ្សែភាពយន្តរឿង «ហង្សយន្ត» ជាដើម៕​

អត្ថបទគួរចាប់អារម្មណ៍